Người mua tại EU đang hạ hàng rào thuế quan cho thuỷ sản nhập khẩu từ Brazil, Argentina; trong khi nhu cầu tại Mỹ tạm chững lại sau mùa Chay 2026
Ủy ban châu Âu vừa thông báo kích hoạt cơ chế áp dụng tạm thời Hiệp định Thương mại giữa EU và khối Mercosur, dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/5/2026. Động thái này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông bắt đầu ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng toàn cầu, buộc EU phải tăng tốc đa dạng hóa nguồn cung và củng cố quan hệ thương mại với các đối tác chiến lược.
Đối với ngành thủy sản, thỏa thuận EU–Mercosur có thể mang lại những tác động đáng kể. Mercosur, với các quốc gia như Brazil và Argentina, là khu vực có tiềm năng lớn về nuôi trồng và khai thác thủy sản.
Việc thị trường EU hạ hàng rào thuế quan đối với hàng hoá từ các quốc gia Brazil và Argentina, cho thấy nhu cầu của thị trường EU vẫn ở mức cao. Tuy nhiên, ngắn hạn vẫn bị ảnh hưởng bởi vận chuyển khi một số tuyến tàu đi thị trường châu Âu bị siết năng lực vận chuyển do xung đột tại Trung Đông, có khả năng ảnh hưởng đến giá và thời gian giao hàng.
Theo dữ liệu từ Eurostat, trong tháng 1/2026, nhập khẩu tôm của khu vực EU 27 (không bao gồm Anh) đạt 51,7 nghìn tấn, trị giá 355,5 triệu EUR, tăng 6% về lượng và 3% về kim ngạch so với cùng kỳ năm trước. Nhập khẩu từ Ecuador tiếp tục dẫn đầu về lượng với 13,25 nghìn tấn, tăng 21% so với cùng kỳ năm trước. Lượng nhập khẩu từ các thị trường chính khác cũng ghi nhận tăng trưởng dương so với cùng kỳ năm trước như Ấn Độ đạt 9 nghìn tấn (+20%), Việt Nam đạt 5,4 nghìn tấn (+20%), Venezuela đạt 2,1 nghìn tấn (+8%)...
Đối với thị trường Mỹ: Mùa chay tại Mỹ năm 2026 kết thúc sớm khoảng 15 ngày so với năm 2025, điều này thúc đẩy doanh số bán lẻ tháng 2 tăng trưởng, song dự kiến sẽ làm giảm trong tháng 4 khi qua mùa. Thị trường hy vọng vào nhịp tích trữ hàng tiếp theo cho mùa World Cup diễn ra vào đầu tháng 6.
Cụ thể:
Mùa chay năm 2026 đến sớm hơn dự kiến đã giúp thúc đẩy doanh số bán hải sản của Mỹ trong tháng 2. Sự chênh lệch giữa mùa Lễ Phục sinh năm 2026 và 2025 đã dẫn đến sự tăng trưởng mạnh mẽ về doanh thu và lượng bán hải sản ở các loại đông lạnh, ướp lạnh và đóng hộp.
Doanh thu bán hải sản đóng hộp có thời hạn sử dụng lâu dài đã tăng 18% trong tháng 2/2026, đạt 299,2 triệu USD (260 triệu EUR), trong khi lượng bán tăng 9,4% so với cùng kỳ năm trước. Hải sản đông lạnh cũng có một tháng kinh doanh khả quan, với doanh thu tăng 12,7% lên mức 752 triệu USD (653 triệu EUR); lượng bán cũng tăng 5,2%. Trong khi đó, doanh thu bán hải sản tươi sống tăng 8,9%, đạt 729 triệu USD (633 triệu EUR), còn lượng bán tăng 8,9%. Lạm phát hải sản đóng hộp đã tăng 7,9% so với cùng kỳ năm trước. Giá hải sản đông lạnh cũng tăng 7%. Tuy nhiên, lạm phát giá hải sản tươi sống lại giảm 0,1%, chủ yếu do giá các loại động vật có vỏ tươi giảm 2,9%.
Theo NOAA, nhập khẩu tôm của Mỹ trong tháng 1/2026 đạt 65 nghìn tấn, giảm 8,7% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, Ấn Độ là nước xuất khẩu lớn nhất vào Mỹ, đạt 20,65 nghìn tấn, giảm 33,74% so với cùng kỳ năm 2025. Ecuador xếp thứ 2 và Indonesia xếp vị trí thứ 3 với lượng đạt tương ứng 19,62 nghìn tấn (+28,24%); 12,35 nghìn tấn (+7,06%). Việt Nam là nhà cung cấp lớn thứ 4 vào Mỹ trong tháng 1 năm 2026 với lượng đạt 4,23 nghìn tấn (-13,87%).
Tuy nhiên, triển vọng tích trữ hàng hoá vào cuối Quý 2 do nhu cầu có thể tăng trong mùa World Cup. Cụ thể: trong bối cảnh World Cup diễn ra trong giai đoạn tháng 6-7/2026, thị trường Mỹ được kỳ vọng sẽ gia tăng nhu cầu nhập khẩu và cải thiện khả năng mua hàng.
Về phía các nước sản xuất xuất khẩu chính trên thế giới:
Tuần này, giá tôm tại Ấn Độ, Ecuador tăng dần khi bước vào vụ xuất khẩu, trong khi các nhà cung cấp châu Á vẫn giảm do ảnh hưởng tiêu cực từ tuyến đường vận chuyển đến các khu vực mua lớn như Bắc Mỹ, Châu Âu.
Cụ thể, tại các thị trường Ecuador, Ấn Độ: Giá tôm thẻ nguyên liệu tăng nhẹ sau chuỗi giảm liên tiếp, khiến giá xuất khẩu có xu hướng tăng khi vào vụ xuất khẩu. Cụ thể, giá tôm thẻ tại Ấn Độ, Ecuador tăng 0,01-0,2 USD/kg so với tuần trước.
Ngược lại, tại các thị trường Indonesia, Thái Lan, Việt Nam: Giá tôm thẻ nguyên liệu tiếp tục giảm nhẹ.
Diễn biến giá tôm thẻ tại trang trại bang Andhra Pradesh (Ấn Độ), USD/kg
Nguồn: AgroMonitor
Diễn biến giá tôm thẻ tại trang trại Indonesia, IDR/kg
Nguồn: AgroMonitor
Đối với diễn biến trong nước, xuất khẩu tôm của Việt Nam trong Quý 1/2026 dự kiến đạt 88 nghìn tấn, trị giá xấp xỉ 1 tỷ USD, ước tính tăng 12% về lượng và 17% về trị giá so với cùng kỳ năm trước.
Cụ thể, tính trong 24 ngày tháng 3/2026, xuất khẩu tôm của Việt Nam đạt 25,15 nghìn tấn, trị giá 272,89 triệu USD, tăng 15% về lượng và 14% về kim ngạch so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, xuất khẩu tôm thẻ đạt 19,65 nghìn tấn (+8%), trị giá 164,6 triệu USD (+10%), tôm sú đạt 1,81 nghìn tấn (-7%) và 24,16 triệu USD (+2%).
Luỹ kế từ 1/1-24/3/2026, xuất khẩu tôm của Việt Nam đạt 78,72 nghìn tấn (+10%), trị giá 924,04 triệu USD (+16%).
Ước tính trong quý 1/2026, xuất khẩu tôm của Việt Nam có thể đạt khoảng 88 nghìn tấn, trị giá 1 tỷ USD, tăng 12% về lượng và 17% về trị giá so với cùng kỳ năm trước.
Nguồn cung tôm tại ĐBSCL dự kiến tiếp tục cải thiện trong chính vụ năm nay.
Nguồn cung tôm thẻ năm nay được kỳ vọng tăng so với năm ngoái do dự kiến thả mới có xu hướng tăng trong tháng 3 và tiếp diễn từ tháng 4 do năm nay không ảnh hưởng mưa trái mùa, dịch bệnh ít hơn (năm ngoái mưa trái mùa liên tục, thả chậm, tỷ lệ xả bỏ cao, dịch bệnh cao).
Đồng thời, thương nhân dự đoán nguồn cung tôm sẽ tiếp tục tăng trong tháng 5, 6 khi vào giai đoạn chính vụ.
Giá tôm nguyên liệu trong tuần đầu tháng 4 tiếp tục giảm, chi phí nuôi tăng, đặc biệt với giá thức ăn.
Giá tôm thẻ tại đầm ở ĐBSCL tiếp tục sụt giảm trong tuần này và theo đó duy trì xu hướng giảm gần như liên tục trong 10 tuần trở lại đây. Đây cũng thường là giai đoạn giá tôm sụt giảm khi nguồn cung bắt đầu phục hồi sau 2 tháng trái vụ đầu năm. Tuy nhiên, tại thời điểm đầu tháng 4/2026, giá hầu hết kích cỡ đang thấp hơn 3-17% (3.000-25.000 đ/kg) so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, giá tôm cỡ lớn 30-50 con/kg tại đầm Cà Mau, Bạc Liêu, Sóc Trăng ở mức 109-128.000 đ/kg, đây là những cỡ giảm mạnh nhất so với cùng kỳ năm trước (15-25.000 đ/kg) khi nguồn cung tăng, ngoài ra một phần do xuất khẩu sang Mỹ trong quý 1/2026 ước tính giảm 23-25% so với cùng kỳ 2026 do lượng đơn hàng tôm thẻ tươi/hấp giảm mạnh 64-65%. Trong khi đó, giá tôm cỡ 90-120 con/kg tại đầm vẫn khá cao ở mức 84-98.000 đ/kg và tăng 3-5.000 đ/kg so với cùng kỳ 2026, do xuất khẩu sang Trung Quốc phục hồi mạnh, lượng xuất khẩu trong quý 1/2026 (ước tính khoảng 9,5-10 nghìn tấn) dự kiến tăng gần gấp đôi cùng kỳ 2025.
Giá tôm sú nguyên liệu tại đầm ở ĐBSCL gần như đi ngang trong 3-4 tuần trở lại đây (trong đó cỡ 30 con/kg ở mức 165-170.000 đ/kg) khi các nhà máy chế biến cũng có xu hướng giữ giá thu mua ổn định ở mức cao do nguồn cung hạn chế, người dân thả nuôi cầm chừng và thường đợi có mưa đầu mùa (dự kiến tháng 4) mới bắt đầu tăng thả mới. Tính đến đầu tháng 4, giá tôm sú nguyên liệu tăng 2-10% (4.000-12.000 đ/kg) so với cùng kỳ năm trước.
Đầu tháng 4, các công ty như UP, Hải Long Bình Định, CP Việt Nam, ANT, CNC Growmax, Nutreco International (VN), De Heus tăng giá thức ăn đợt 3, với mức tăng từ 500-2.000 đ/kg (trung bình từ 1.200-1.500 đ/kg đối với loại dưới 40% đạm và trên 40% đạm). Trước đó, đã có các công ty như Long Thăng, Grobest, Evergreen, Thăng Long,… cũng tăng giá trung bình từ 1.200-1.500 đ/kg (đối với loại dưới 40% đạm và trên 40% đạm).
Sau 3 đợt tăng giá (trước đó tháng 1/2026 ở mức 600-1.200 đ/kg và tháng 3/2026 ở mức 1.200-1.500 đ/kg), tính đến đầu tháng 4/2026, giá thức ăn tôm đã tăng khoảng 3.200-4.000 đ/kg so với thời điểm cuối năm 2025.
Kết luận và triển vọng:
Nhìn chung với những động thái đầu tháng 4, chúng tôi cho rằng nhu cầu của người mua lớn trên toàn cầu như EU, Mỹ, … trong Quý 2 dự kiến vẫn tích cực.
Đối với những nhà xuất khẩu ở Việt Nam trong Quý 2 đang có lợi thế về sản lượng tôm dự kiến tăng trong giai đoạn chính vụ. Bên cạnh đó, giá tôm nguyên liệu giảm sâu có thể hỗ trợ mức giá cạnh tranh trên thị trường xuất khẩu.
Nhìn lại kết quả Quý 2/2025, xuất khẩu tôm của Việt Nam đạt 108,47 nghìn tấn trị giá 1,13 tỷ USD, Quý 1/2026 đã đạt đc kết quả tích cực (ước tính đạt 88 nghìn tấn, trị giá 1 tỷ USD, tăng 12% về lượng và 17% về trị giá). Dự kiến với tình hình đầu tháng 4, kết quả Quý 2/2026 có thể tiếp tục tăng trưởng so với cùng kỳ năm trước.